مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در گزارشی تازه از بازداشت بیش از چهار هزار نفر با اتهامات مرتبط با امنیت ملی و اعدام دستکم ۲۹ نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ خبر داده است. او همچنین درباره گسترش سرکوب، نقض حقوق متهمان، محاکمههای ناعادلانه و افزایش استفاده از مجازات اعدام در جمهوری اسلامی هشدار داده است.
بر اساس برنامه اعلامشده، ساتو قرار است روز چهارشنبه ۲۸ اکتبر، برابر با ۶ آبان، گزارش خود درباره وضعیت حقوق بشر در ایران را به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کند.
بیش از چهار هزار بازداشت با اتهامات امنیتی
بر اساس آمار درجشده در این گزارش، از ۲۸ فوریه تا ۹ مه ۲۰۲۶، بیش از چهار هزار نفر در ایران با اتهامات مرتبط با امنیت ملی بازداشت شدهاند.
به گفته ساتو، بازداشتشدگان طیف گستردهای از جامعه، از جمله معترضان، مخالفان سیاسی، وکلا، روزنامهنگاران، معلمان، هنرمندان و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی را در بر میگیرند.
در شماری از این پروندهها، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی فعالیتهای اعتراضی و مخالفتهای سیاسی را به جاسوسی یا همکاری با کشورهای متخاصم نسبت دادهاند؛ اتهاماتی که میتوانند به صدور احکام سنگین، از جمله مجازات اعدام، منجر شوند.
گزارشگر ویژه سازمان ملل همچنین درباره وضعیت نگهداری برخی بازداشتشدگان ابراز نگرانی کرده است. بر اساس این گزارش، شماری از افراد در مکانهای نامعلوم نگهداری میشوند، از تماس با خانوادههای خود محروماند یا امکان دسترسی مؤثر به وکیل را ندارند.
دستکم ۲۹ اعدام در ارتباط با اعتراضات دیماه
بخش دیگری از گزارش به ادامه اجرای احکام اعدام علیه افرادی اختصاص دارد که در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بازداشت شدهاند.
بر اساس آمار ارائهشده، دستکم ۲۹ نفر در ارتباط با این اعتراضات اعدام شدهاند. گزارش همچنین از اجرای دستکم پنج حکم اعدام در ملأعام خبر میدهد.
مای ساتو از آنچه نقض حقوق متهمان و محدودیت دسترسی آنان به وکیل منتخب در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی توصیف شده، انتقاد کرده است.
او همچنین به پخش اعترافات متهمان از صداوسیمای جمهوری اسلامی تنها چند روز پس از بازداشت آنان اشاره کرده است؛ موضوعی که در کنار نگرانیها درباره دسترسی به وکیل و روند رسیدگی قضایی، پرسشهایی جدی درباره رعایت حقوق متهمان مطرح میکند.
پرونده اصفهان؛ ۱۲ حکم اعدام برای ۳۴ متهم بزرگسال
بر اساس گزارش مای ساتو، در پرونده مربوط به میدان علیخانی اصفهان، از میان ۳۴ متهم بزرگسال، ۱۲ نفر به اعدام محکوم شدهاند.
تا زمان تهیه گزارش، پنج نفر از این افراد، از جمله دو شهروند افغانستان، اعدام شده بودند.
گزارش تازه گزارشگر ویژه سازمان ملل، تصویری از ابعاد بازداشتها و اجرای احکام اعدام در ارتباط با اعتراضات دیماه ارائه میکند و بر نگرانیهای بینالمللی درباره رعایت حقوق متهمان، دسترسی به دادرسی عادلانه و استفاده از مجازات اعدام در ایران میافزاید.
