فریبا محمدی، جانشین دبیرکل کومەله زحمتکشان کوردستان، در یک ارزیابی تحلیلی به بررسی وضعیت کنونی جنبش آزادیخواهی در شرق کوردستان (رۆژهەڵات) پرداخته و بر لزوم بازخوانی عمیق، همهجانبه و دوری از احساساتگرایی در مبارزه تاکید کرده است. وی معتقد است جنبش شرق کوردستان (رۆژهەڵات) امروز در یکی از پیچیدهترین و حساسترین مراحل تاریخی خود قرار دارد و نیازمند عبور از «نوستالژی مبارزه سنتی پیشمرگهای» و حرکت به سمت استراتژیهای واقعبینانه است.
تکیه بر پشتجبهه؛ واقعیت انکارناپذیر جنبشهای کوردستان
فریبا محمدی با طرح این پرسش که چگونه میتوان بدون پشتوانه خارجی با دشمنی سرسخت و خشن مانند جمهوری اسلامی روبهرو شد، به بازخوانی نمونههای تاریخی پرداختە است. وی یادآور شدە است که تمامی جنبشهای بزرگ کوردستان در بخشهای مختلف، همواره به نوعی بر حمایتهای منطقهای یا بینالمللی متکی بودهاند؛ از حمایت حکومت وقت ایران از انقلاب ملا مصطفی بارزانی پیش از توافقنامه الجزایر و نقش حافظ اسد در آغاز انقلاب نوین کردستان عراق به رهبری مام جلال، تا حمایتهای دمشق از پکک و بهرهمندی احزاب شرق کردستان از فضای عراق در دوران صدام حسین.
جانشین دبیرکل کومله زحمتکشان کردستان اشاره میکند که اگرچه این وابستگیها در بسیاری از موارد پیامدهای تلخی داشته، اما واقعیت جغرافیایی و سیاسی کردستانِ تجزیهشده، نیاز به یک «پشتجبهه مستحکم و قدرتمند» را به یک ضرورت تبدیل کرده است. به باور او، استقرار سالیان متمادی احزاب شرق کوردستان در اقلیم کردستان و توقف فعالیتهای نظامی گسترده به منظور حفظ امنیت اقلیم، جلوهای از این ملاحظات راهبردی است.
رمزگشایی از چهل روز جنگ؛ چرا احزاب کوردستان ایران وارد عمل نشدند؟
این مقام حزبی در بخش دیگری از تحلیل خود به تحولات اخیر و جنگ چهلروزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی اشاره کردە است؛ مقطعی که در آن مراکز سپاه، بسیج و نهادهای امنیتی در شهرهای کوردستان هدف حمله قرار گرفتند و شرایط برای ورود نیروهای پیشمرگ مهیا به نظر میرسید.
محمدی با اشاره به اینکه غرب تحت فشارهای منطقهای (از سوی بازیگرانی چون ترکیه و پاکستان) از مشارکت دادن نیروهای کورد در این نبرد صرفنظر کرد، به پرسشهای افکار عمومی پاسخ میدهد که «چرا احزاب کورد بدون توجه به تصمیم قدرتهای بزرگ وارد خاک شرق کوردستان نشدند؟».
وی سه عامل کلیدی را مانع این اقدام میداند:
- عدم اجماع ائتلافی: نوپا بودن ائتلافهای شکلگرفته میان احزاب و عدم رسیدن به مرحلهای از وحدت که توان اتخاذ تصمیمی مشترک و سرنوشتساز را داشته باشد.
- ملاحظات بینالمللی: ریسک بالای نادیده گرفتن تصمیمات آمریکا، عدم تضمین حمایتی از سوی قدرتهای بزرگ در صورت شعلهور شدن جنگی گسترده، و خطر بروز یک فاجعه انسانی و نظامی.
- موقعیت اقلیم کوردستان: محدودیتها و پیامدهای سنگین سیاسی و امنیتی که عبور نیروهای پیشمرگه از مرز میتوانست برای حکومت اقلیم کردستان به همراه داشته باشد.
چشمانداز آینده؛ ائتلاف فراگیر و رهبری راهبردی
فریبا محمدی با رد توانایی کشورهای عربی برای تبدیل شدن به یک پشتجبهه واقعی، تصریح میکند که در میان قدرتهای مؤثر، در عمل تنها آمریکا و اسرائیل پتانسیل ایفای چنین نقشی را دارند. وی همچنین با انتقاد از مواضع برخی جریانهای کوردی عضو «کنگره آزادی ایران» که با شعار «نه به جنگ» عملاً فرصتها را از دست میدهند، این پرسش را مطرح میکند که در غیاب استراتژی مشخص، این جریانها در نهایت به چه چیزی امید بستهاند؟
در پایان این تحلیل، جانشین دبیرکل کومله زحمتکشان کردستان تاکید میکند که خروج مسئله کوردستان از حاشیه معادلات و تبدیل آن به یکی از محورهای اصلی هرگونه تغییر در ایران، تنها از طریق یک (ائتلاف واقعی و سراسری) امکانپذیر است. وی خاطرنشان کرد که رهبری جنبش نوین در شرق کردستان، امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند فرماندهان میدانیِ صاحبنظر، آیندهنگر و دارای نگاه راهبردی است تا توانایی اتخاذ تصمیمهای جسورانه و سرنوشتساز را در لحظات بحرانی داشته باشند.