در حالی که دونالد ترامپ رژیم جمهوری اسلامی را علناً به «دورویی» متهم میکند، سخنگوی وزارت خارجه ایران هرگونه مذاکره با واشنگتن را تکذیب میکند و هیأترئیسه مجلس خبرگان نیز با بیانیهای، مسیر تصمیمگیری کشور را به «رهنمودهای مجتبی خامنهای» گره میزند — تصویری از رژیمی سردرگم که همزمان در حال چانهزنی پنهانی و انکار علنی است.
ترامپ: «رهبری ایران بهطرزی باورنکردنی دورو است»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» رهبران جمهوری اسلامی را به ریاکاری آشکار متهم کرد. او نوشت که مقامات ایران از یکسو خواستار دیدار میشوند و به گفته او حتی «التماس» میکنند، مذاکرات و نشستهای تازهای نیز برنامهریزی میشود، اما در همان حال با افتخار اعلام میکنند که هیچ مذاکرهای در جریان نیست و تنها طرف گفتوگویشان عمان است.
ترامپ همچنین ادعاهای تهران درباره کنترل تنگه هرمز را «همان یاوهگوییهای همیشگی» خواند و تأکید کرد این تنگه در حال حاضر کاملاً تحت کنترل نیروی دریایی آمریکاست و به تعبیر او، در محاصره «دیوار فولادی ایالات متحده» قرار دارد. او هشدار داد که هیچچیز به ایران راه نخواهد یافت مگر با اراده آمریکا، و مسیر پیش رو یا توافق است یا «تسلیم کامل». رئیسجمهور آمریکا در پایان پیام خود تأکید کرد: «ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت.»
بقایی: مذاکرهای با آمریکا نداریم
در واکنشی که همسو با ادعای ترامپ درباره انکار علنی مذاکرات است، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که در حال حاضر هیچ مذاکرهای میان ایران و آمریکا در جریان نیست؛ این در حالی است که ترامپ شب گذشته از آغاز دور تازه مذاکرات از روز دوشنبه خبر داده بود.
به گفته بقایی، تمرکز تهران در حال حاضر بر گفتوگوهای هشتروزه با عمان درباره تنگه هرمز است. او گفت هدف، تعیین مسیری موقت برای تأمین ایمنی کشتیرانی در این تنگه با میانجیگری مسقط است. سخنگوی وزارت خارجه بار دیگر تکرار کرد که بستهشدن تنگه هرمز نتیجه حملات آمریکا و اسرائیل بوده، نه اختلاف با عمان؛ و تفاهم با عمان نیز بهخودیخود به معنای بازگشایی تنگه نخواهد بود، بلکه تنها شرط لازم و نه کافی برای آن است.
او همچنین مسیر جنوبی تنگه هرمز در آبهای عمان را که پیشتر مطرح شده بود رد کرد و مدعی شد این مسیر به ناامنی منطقه و آسیب به منافع ملی ایران انجامیده و تهران آن را نمیپذیرد. به گفته او، مسیر نهایی نه شمالی خواهد بود و نه جنوبی فعلی، بلکه مسیری تازه که دو طرف بر سر آن به تفاهم برسند.
در همین حال، شبکه لبنانی «المیادین» که به تهران نزدیک است، به نقل از یک منبع ناشناس ایرانی گزارش داد که آمریکا امتیازاتی درباره مسیر جنوبی تنگه هرمز به ایران پیشنهاد داده، اما تهران آن را رد کرده و گفته تا پایان کامل جنگ، تنگه هرمز بازگشایی نخواهد شد. پیشتر نیز کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از دو دیپلمات آگاه گزارش داده بود که ایران و عمان در حال توافق بر سر کریدوری میانی هستند که کشتیها از سمت تحت کنترل ایران وارد و از سمت عمان خارج شوند.
خبرگان: اعتماد به آمریکا «سرابی بیش نیست»
همزمان با این تناقضگوییها، هیأترئیسه مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای با حمایت از مواضع رهبر جمهوری اسلامی، اعلام کرد که اعتماد به آمریکا «سرابی بیش نیست» و هرگونه اقدام برای آنچه «استیفای حقوق ملت» خوانده، باید در چارچوب «رهنمودهای مجتبی خامنهای» صورت گیرد — اشارهای که نقش فزاینده پسر رهبر جمهوری اسلامی در تصمیمگیریهای راهبردی کشور را برجسته میکند.
در این بیانیه تصریح شده که «امید به تفاهم و توافق با این رژیم قلدر راه به جایی نمیبرد» و از «همه آزادگان در هر نقطه عالم» خواسته شده «پرچم انتقام و خونخواهی امام شهید» را برافراشته نگه دارند.
جمعبندی
سه گزارش همزمان، از سه زاویه، بر یک واقعیت انگشت میگذارند: در حالی که ترامپ رژیم را به دورویی و «التماس پنهانی برای مذاکره» متهم میکند، سخنگوی دولت رسماً هرگونه گفتوگو با واشنگتن را تکذیب میکند، و در داخل حاکمیت نیز جناحهای افراطی با ادبیاتی حماسی و انتقامجویانه، هرگونه مسیر دیپلماتیک را بیاعتبار میخوانند و تصمیمگیری را به سمت باندی محدود در اطراف خانواده رهبری سوق میدهند.