چهارمین سالگرد جان‌باختن ژینا امینی و آغاز انقلاب «ژن، ژیان، ئازادی» در حالی فرامی‌رسد که به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، دست‌کم هشت زن زندانی در نقاط مختلف کشور همچنان با حکم اعدام مواجه‌اند؛ حکم‌هایی که بخشی از آن‌ها مستقیماً به دنباله اعتراضات خیابانی در سال‌های اخیر گره خورده است.
بر اساس این گزارش، پخشان عزیزی، ارغوان فلاحی و زهرا شهباز طبری در پرونده‌های جداگانه سیاسی و امنیتی به اعدام محکوم شده‌اند. احکام پخشان عزیزی و ارغوان فلاحی در دیوان عالی کشور تأیید شده و زهرا شهباز طبری نیز پس از نقض نخستین حکم اعدامش، بار دیگر در شعبه هم‌عرض به همین مجازات محکوم شده است.
مریم هداوند، مهناز چاردولی، لیلا ابوالحسنی و ترانه رحیمی در پرونده‌هایی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ به اعدام محکوم شده‌اند؛ پرونده‌هایی که نشان می‌دهد سرکوب معترضان خیابانی همچنان می‌تواند به سنگین‌ترین مجازات ممکن ختم شود. سودا (مرضیه) ابراهیمی شمس‌آبادی نیز در پرونده‌ای مرتبط با تحولات امنیتی همزمان با جنگ با حکم اعدام روبه‌روست.
اتهامات مطرح‌شده در این پرونده‌ها، از جمله «بغی»، «محاربه» و «افساد فی‌الارض»، از سوی شعب مختلف دادگاه‌های انقلاب تهران، اصفهان، رشت و بندرعباس صادر شده است. در میان قضات صادرکننده این احکام، نام‌هایی چون ایمان افشاری، ابوالقاسم صلواتی، وحید همت‌نژاد، مرتضی براتی، محمدرضا توکلی، محمدعلی درویش‌گفتار و قاضی حاجی‌زاده دیده می‌شود. پرونده پنج نفر از این هشت زن همچنان در مراحل بدوی یا فرجام‌خواهی قرار دارد و روند نهایی آن‌ها هنوز مشخص نیست.
چهار سال پس از مرگ ژینا امینی، فهرست زنانی که در سایه حکم اعدام به سر می‌برند، بار دیگر این پرسش را پیش می‌کشد که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، در نبود نظارت مستقل رسانه‌ای و حقوقی، بر چه مبنایی سنگین‌ترین مجازات را علیه شرکت‌کنندگان در اعتراضات و زندانیان سیاسی زن صادر می‌کند.