مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، با انتشار پیامی به مناسبت چهارمین سالگرد مرگ ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد، بر تداوم مقاومت مردم ایران به‌رغم ادامه سرکوب و خشونت مرگبار جمهوری اسلامی تاکید کرد.
پیام گزارشگر ویژه سازمان ملل
مای ساتو روز دوشنبه ۲۳ شهریور در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این هفته چهار سال از مرگ ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد می‌گذرد. او در ادامه یادآور شد که مرگ مهسا امینی به شکل‌گیری جنبش «زن، زندگی، آزادی» انجامید؛ جنبشی که به گفته او زنان و مردانی از قومیت‌ها و استان‌های گوناگون ایران را گرد هم آورد و خواستار برابری حقوق زنان و دختران شد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل تصریح کرد که پاسخ مقامات جمهوری اسلامی به این خیزش اعتراضی، توسل به خشونت مرگبار بود؛ الگویی که به گفته او بار دیگر در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ تکرار شد.
زمینه: جنبش «زن، زندگی، آزادی»
ژینا امینی، دختر ۲۲ ساله کورد اهل سقز، در شهریور ۱۴۰۱ به دلیل نوع پوشش خود توسط گشت ارشاد بازداشت و پس از انتقال به بازداشتگاه، بر اثر ضرب و شتم دچار کما شد و در بیمارستان جان باخت. مرگ او در بازداشت پلیس، موجی از خشم عمومی را برانگیخت که به سرعت از کردستان به سراسر ایران گسترش یافت.
اعتراضاتی که با شعار «ژن، ژیان، ئازادی» شناخته شدند، به یکی از گسترده‌ترین و طولانی‌مدت‌ترین جنبش‌های اعتراضی در تاریخ جمهوری اسلامی تبدیل شدند. این جنبش با مشارکت گسترده زنان، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار مختلف اجتماعی از ملتهای ساکن در جغرافیای ایران و استان‌های گوناگون همراه بود و خواسته‌های آن فراتر از لغو اجباری حجاب، به مطالبات گسترده‌تری از جمله برابری حقوق زنان و تغییرات بنیادین سیاسی گسترش یافت.
نهادهای حقوق بشری از جمله سازمان ملل متحد بارها از کشته و زخمی‌شدن صدها معترض و بازداشت هزاران نفر در جریان سرکوب این اعتراضات توسط نیروهای امنیتی گزارش داده‌اند. به گفته مای ساتو، همین الگوی سرکوب خونین بار دیگر در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ به کار گرفته شد.
مای ساتو که از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل به‌عنوان گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در ایران منصوب شده، در گزارش‌ها و بیانیه‌های پیشین خود بارها بر لزوم پاسخگویی مقامات جمهوری اسلامی در قبال نقض حقوق بشر و ضرورت تحقیق مستقل بین‌المللی درباره مرگ مهسا امینی و سرکوب معترضان تاکید کرده است.