حملات جمهوری اسلامی به پایگاههای احزاب اپوزیسیون کورد در اقلیم کوردستان وارد مرحله تازهای شده است. تنها چند روز پس از حملات موشکی مرگبار به مقر احزاب کوردستانی، بامداد دوشنبه ۵ مرداد بار دیگر چندین پهپاد انتحاری مواضع حزب آزادی کوردستان (پاک) در استان اربیل را هدف قرار دادند؛ حملاتی که نشان میدهد تهران همچنان راهکار نظامی را بهعنوان اصلیترین ابزار مقابله با اپوزیسیون کورددنبال میکند.
حزب آزادی کوردستان (PAK) اعلام کرد که چهار پهپاد انتحاری به مقر این حزب و پایگاه «ارتش ملی کوردستان» در نزدیکی اربیل حمله کردند. این حمله موجب آتشسوزی گسترده در پوشش گیاهی اطراف پایگاه شد. این حزب با انتشار ویدئویی از محل حمله، وقوع این عملیات را تأیید کرد.
همزمان گزارشهایی نیز از وقوع انفجار در شهرستان کویه (کویسنجق) منتشر شد؛ منطقهای که سالهاست یکی از مهمترین مراکز استقرار احزاب اپوزیسیون کوردایران به شمار میرود. تصاویر منتشرشده از این منطقه، برخاستن دود از دامنه کوههای اطراف را نشان میدهد و منابع محلی احتمال دادهاند این انفجار نیز ناشی از حمله پهپادی بوده باشد.
حملات مرگبار به کومەله زحمتکشان؛ از آلانه تا سورداش
موج جدید حملات جمهوری اسلامی به احزاب ککورد، تنها به حمله اخیر علیه حزب آزادی کوردستان (پاک) محدود نمیشود. پیش از این، کومەله زحمتکشان کوردستان نیز طی چندین مرحله هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت؛ حملاتی که یکی از خونینترین عملیاتهای برونمرزی سالهای اخیر جمهوری اسلامی علیه احزاب کوردبه شمار میرود.
نخستین و سنگینترین این حملات روز جمعه با شلیک موشک بە یکی از پایگاههای حزب کومەلە کوردستان ایران در منطقه زرگویز در نزدیکی سلیمانیه انجام شد. در نتیجه این حمله، ۹ پیشمرگه جان باختند و شماری دیگر زخمی شدند. این حمله در حالی صورت گرفت که پایگاه هدف، در عمق خاک اقلیم کوردستان قرار داشت و بار دیگر نگرانیها درباره نقض حاکمیت اقلیم و عراق را افزایش داد.
تنها یک روز پس از مراسم تشییع و خاکسپاری این ۹ پیشمرگه، جمهوری اسلامی مرحله دوم حملات خود را این بار علیە کومەلە زحمتکشان کوردستان آغاز کرد. به گفته امجد حسینپناهی، عضو هیات اجرایی این حزب، در ساعت ۱۲:۲۰ بامداد مقر فرماندهی این حزب در دره آلانه واقع در منطقه چومان اربیل با حمله موشکی هدف قرار گرفت. حدود یک ساعت بعد نیز در ساعتهای ۱:۵۰ و ۱:۵۵ بامداد، دو پهپاد انتحاری به پایگاه دیگر این حزب در اردوگاه سورداش در نزدیکی سلیمانیه حمله کردند.
به گفته مسئولان کومله زحمتکشان، این حملات نشان میدهد جمهوری اسلامی در حال اجرای یک عملیات چندمرحلهای و هماهنگ علیه پایگاههای احزاب کورداست؛ عملیاتی که طی آن از ترکیب موشکهای بالستیک، پهپادهای انتحاری و اطلاعات دقیق برای هدف قرار دادن مراکز مختلف استفاده میشود.
حسینپناهی همچنین اعلام کرد که با احتساب این حملات، از زمان آغاز جنگ میان ایران و آمریکا، جمهوری اسلامی تاکنون بیش از ۹۳ موشک و پهپاد به مواضع این حزب شلیک کرده است. این آمار، شدت و گستردگی عملیات نظامی تهران علیه تنها یکی از احزاب اپوزیسیون کوردرا نشان میدهد و بیانگر آن است که جمهوری اسلامی همچنان بخش مهمی از توان موشکی و پهپادی خود را به این جبهه اختصاص داده است.
تداوم حملات، حتی پس از کشته شدن ۹ پیشمرگه و در فاصله کوتاهی پس از مراسم خاکسپاری آنان، از نگاه بسیاری از ناظران حامل یک پیام روشن است؛ تهران قصد دارد با حفظ فشار نظامی مستمر، مانع از بازسازی ساختارهای نظامی و سیاسی احزاب کوردشود. با این حال، ادامه این حملات در سالهای اخیر نیز نشان داده است که جمهوری اسلامی، با وجود برتری کامل نظامی، هنوز نتوانسته این احزاب را از معادلات امنیتی و سیاسی خود حذف کند و همین موضوع، اهمیت راهبردی کوردستان در محاسبات امنیتی تهران را بیش از پیش آشکار میکند.
جنگی که از سال ۲۰۱۸ آغاز شد
حملات اخیر ادامه سیاستی است که جمهوری اسلامی از سال ۲۰۱۸ با حمله موشکی به مقر احزاب کوردستان ایران در اقلیم کوردستان آغاز کرد. از آن زمان تاکنون، این حملات تقریباً بدون وقفه ادامه یافته و در سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
با آغاز جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل در سال ۲۰۲۶ نیز این روند وارد مرحله تازهای شد و حملات موشکی، پهپادی و عملیاتهای ترکیبی علیه پایگاههای احزاب کوردبه شکل محسوسی افزایش یافت.
چرا تهران همچنان احزاب کورد را هدف قرار میدهد؟
اگرچه جمهوری اسلامی از نظر نظامی برتری قابل توجهی نسبت به احزاب کوردستان دارد، اما تداوم این حملات نشان میدهد مسئله صرفاً از بین بردن چند پایگاه نظامی نیست. واقعیت این است که حکومت ایران همچنان احزاب کوردرا یکی از مهمترین تهدیدهای راهبردی علیه امنیت داخلی خود میداند.
تهران طی سالهای گذشته هزینههای سنگین سیاسی، امنیتی و حتی دیپلماتیک حمله به خاک اقلیم کوردستان عراق را پذیرفته است؛ اقدامی که بارها با اعتراض دولت عراق و حکومت اقلیم کوردستان همراه بوده، اما هیچگاه باعث توقف این عملیاتها نشده است.
همین استمرار حملات، این پرسش را مطرح میکند که اگر این احزاب از نگاه جمهوری اسلامی فاقد نقش و تأثیر بودند، چرا حکومت طی نزدیک به یک دهه همچنان بخش قابل توجهی از توان موشکی و پهپادی خود را صرف هدف قرار دادن آنها میکند؟
اعتراف ناخواسته جمهوری اسلامی
از منظر بسیاری از ناظران، تکرار این حملات بیش از آنکه نشانه قدرت جمهوری اسلامی باشد، بیانگر نگرانی عمیق حکومت از آینده کوردستان و نقش احزاب کورد در تحولات سیاسی ایران است.
ادامه عملیاتهای موشکی و پهپادی علیه پایگاههای احزاب کوردستان را میتوان نوعی اعتراف عملی به این واقعیت دانست که جمهوری اسلامی، علیرغم سالها فشار امنیتی، ترور، اعدام و حملات برونمرزی، هنوز این جریانها را بخشی از معادلات آینده ایران میداند.
در شرایطی که تهران همزمان با بحرانهای اقتصادی، نارضایتیهای اجتماعی و فشارهای خارجی روبهرو است، تداوم حملات به اقلیم کوردستان نشان میدهد حکومت همچنان جبهه کوردستان را یکی از حساسترین و پرهزینهترین پروندههای امنیتی خود تلقی میکند؛ پروندهای که بهرغم صدها موشک و پهپاد، نه بسته شده و نه از اولویتهای امنیتی جمهوری اسلامی خارج شده است.