ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران در آستانه سالروز صدور فرمان «جهاد» روحالله خمینی علیه مردم کوردستان، با انتشار بیانیهای ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ را یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر کوردستان دانست و تأکید کرد که این فرمان، آغاز یورش گسترده نظامی جمهوری اسلامی به کوردستان و تداوم سیاستهای سرکوب، انکار و آسمیلاسیون علیه مردم کورد بوده است.
در این بیانیه آمده است:
۲۸ مرداد ۱۳۵۸ نقطهعطفی تعیینکننده در روابط ملت کورد با جمهوری اسلامی ایران بود؛ روزی که روحالله خمینی فرمان «جهاد» علیه مردم کوردستان را صادر کرد. این فرمان در شرایطی صادر شد که مردم کوردستان بهصورت گسترده و آگاهانه در همهپرسی جمهوری اسلامی شرکت نکردند و مخالفت خود را با ساختار سیاسی جدید اعلام کرده بودند.
فتوای خمینی را نمیتوان تصمیمی ناگهانی و صرفاً واکنشی به تحولات آن مقطع دانست؛ بلکه این فرمان، جلوهای از تقابل دو رویکرد متفاوت سیاسی و فکری بود. از یک سو، جمهوری اسلامی در تلاش بود ساختار قدرت متمرکز و اقتدارگرایانه خود را در سراسر ایران تثبیت و بازتولید کند و از سوی دیگر، جنبش آزادیخواهی کوردستان خواهان تحقق حقوق بنیادین مردم کورد و دیگر ملتهای ایران از طریق مشارکت سیاسی، دموکراسی، گفتوگو و حل مسالمتآمیز مسئله کورد بود.
فرمان ۲۸ مرداد در واقع ادامه سیاستی بود که پیش از آن نیز از سوی حکومتهای مرکزی ایران علیه کوردستان دنبال شده بود؛ سیاستی مبتنی بر انکار هویت و حقوق مردم کورد، سرکوب سیاسی و تلاش برای آسمیلاسیون و یکسانسازی اجباری.
جمهوری اسلامی تنها چند ماه پس از انقلاب ۱۳۵۷، با تداوم همین رویکرد، نیروهای نظامی خود را به کوردستان اعزام کرد و حملات گسترده زمینی و هوایی علیه شهرها و مناطق مختلف این منطقه را آغاز کرد. بدین ترتیب، سیاست سرکوب و کنترل نظامی کوردستان، که پیشتر نیز سابقه داشت، در ساختار جمهوری اسلامی با شدت بیشتری ادامه یافت.
لشکرکشی جمهوری اسلامی به کوردستان در شرایطی صورت گرفت که مردم کوردستان مطالبات و حقوق مشروع خود را از مسیر سیاسی و مسالمتآمیز دنبال میکردند و تلاش داشتند مسئله کورد از طریق گفتوگو، مذاکره و مشارکت سیاسی حل شود. با این حال، رهبران جمهوری اسلامی بهجای پذیرش این مطالبات، مسیر تقابل نظامی و سرکوب را انتخاب کردند.
در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸، خمینی با انتشار پیامی شدیداللحن علیه مردم کوردستان، فرمان «جهاد» صادر کرد. استفاده از مفهوم جهاد علیه شهروندان کوردستان، از نظر سیاسی و دینی، زمینهای برای مشروعیتبخشی به استفاده گسترده از خشونت و نیروی نظامی علیه مردم این منطقه فراهم کرد.
در پی صدور این فرمان، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، بهویژه سپاه پاسداران، با تجهیزات و سلاحهای سنگین و با پشتیبانی نیروی هوایی به سوی شهرها و مناطق مختلف کوردستان حرکت کردند.
پاوه و مناطق هورامان از نخستین مناطقی بودند که هدف حملات گسترده نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند. پس از تصرف پاوه، صادق خلخالی، حاکم شرع جمهوری اسلامی، وارد منطقه شد و در جریان دادگاههای صحرایی، دهها شهروند، از جمله مجروحان، پزشکان و معلمان، اعدام شدند.
پس از پاوه، دامنه حملات نظامی جمهوری اسلامی به دیگر شهرهای کوردستان، از جمله سنندج، مریوان، سقز و مهاباد گسترش یافت. با تثبیت کنترل نیروهای حکومتی بر شهرها، عملیات نظامی به روستاهای کوردستان نیز کشیده شد و مواردی همچون کشتار مردم روستاهای قارنا و قلاتان، به نمادهایی از خشونت گسترده علیه غیرنظامیان در آن دوره تبدیل شدند.
این حملات تنها به یک مقطع کوتاه محدود نماند و در سالهای پس از آن نیز اعدامها، گلولهباران مناطق مسکونی، عملیات نظامی و کشتار شهروندان در بخشهای مختلف کوردستان ادامه یافت.
با وجود این سرکوب گسترده، مردم کوردستان در برابر لشکرکشی جمهوری اسلامی تسلیم نشدند. مقاومت مردم و نیروهای سیاسی و اجتماعی کوردستان نشان داد که اراده یک ملت برای دفاع از هویت، آزادی و حقوق خود، نمیتواند با فرمان نظامی و سرکوب از میان برداشته شود.
در سالروز صدور فتوای جهاد خمینی، یاد و خاطره تمامی قربانیان این دوره را گرامی میداریم؛ زنان، مردان و جوانانی که در جریان حملات نظامی، اعدامها و کشتارهای سازمانیافته جان خود را از دست دادند و همچنین قربانیان کشتار روستاهای کوردستان که نام و یاد آنان در حافظه تاریخی مردم کوردستان باقی خواهد ماند.
۲۸ مرداد برای مردم کوردستان تنها یادآور یک فرمان تاریخی نیست؛ بلکه نمادی از آغاز دورهای طولانی از سرکوب و تقابل جمهوری اسلامی با مطالبات سیاسی، ملی و مدنی مردم کوردستان است.
از دیدگاه ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران، بسیاری از مؤلفههای این سیاست در دهههای پس از آن نیز ادامه یافته است؛ از اعدام و سرکوب فعالان سیاسی و مدنی گرفته تا برخورد امنیتی با مطالبات هویتی و سیاسی مردم کوردستان و تلاش برای تضعیف و حذف هویت کوردی.
امروز، در شرایطی که سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد، مسئولیت تاریخی نیروهای سیاسی و مردم کوردستان، حفظ اتحاد ملی، تقویت همبستگی میان نیروهای دموکراسیخواه و ادامه مبارزه مدنی و سیاسی برای تحقق حقوق مردم است.
ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران بر این باور است که تحقق دموکراسی، رفع تبعیض، تضمین حقوق ملتها و بهرسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت، از الزامات اساسی برای ساختن آیندهای دموکراتیک و عادلانه در ایران است.
مبارزه مردم کوردستان برای آزادی، دموکراسی و احقاق حقوق بنیادین خود ادامه خواهد داشت و یاد قربانیان این راه، همچنان بخشی جداییناپذیر از حافظه تاریخی و مبارزات ملت کورد خواهد بود.
ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران
مرداد ۱۴۰۵
برابر با ۲۸ گلاویژ ۲۷۲۶ کوردی