بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آستانه سفر تازه خود به واشینگتن، نشست اضطراری کابینه امنیتی و سیاسی این کشور را با محوریت ایران برگزار کرد؛ نشستی که بهجای ساختمان معمول دولت، در یک مرکز زیرزمینی وابسته به وزارت دفاع برگزار شد؛ اقدامی که رسانههای اسرائیلی آن را نشانه حساسیت ارزیابیهای امنیتی و اطلاعاتی درباره تحولات اخیر دانستهاند.
این نشست تنها چند روز پس از جلسه محرمانه دیگری با حضور فرماندهان ارشد ارتش و نیروی هوایی اسرائیل برگزار شد؛ جلسهای که در پایان آن، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، بار دیگر جمهوری اسلامی را نسبت به هرگونه اقدام نظامی علیه اسرائیل تهدید کرد.
ایران؛ محور اصلی دیدار نتانیاهو و ترامپ
نتانیاهو قرار است روز سهشنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند. این نخستین ملاقات حضوری دو طرف پس از آغاز دور تازه درگیریهای آمریکا و ایران است؛ بحرانی که اگرچه اسرائیل در مراحل ابتدایی آن نقش فعالی داشت، اما در هفتههای اخیر واشینگتن ترجیح داده است عملیات خود را بدون مشارکت مستقیم تلآویو پیش ببرد.
ترامپ هفته گذشته نیز اعلام کرده بود که در صورت صدور مجوز، اسرائیل «تنها در دو دقیقه» میتواند وارد جنگ شود؛ اظهارنظری که نشان میدهد هماهنگی نظامی میان دو متحد همچنان ادامه دارد، هرچند تصمیم نهایی درباره گسترش درگیری در اختیار واشینگتن باقی مانده است.
نتانیاهو نیز پیش از عزیمت به آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که موضوع ایران در صدر گفتوگوهای او با رئیسجمهور آمریکا قرار خواهد داشت و هدف این مذاکرات را «حفظ امنیت اسرائیل، تقویت قدرت بازدارندگی و گسترش دایره صلح» عنوان کرد.
ارائه اسناد اطلاعاتی درباره برنامه هستهای ایران
براساس گزارش رسانههای اسرائیلی، هیئت همراه نتانیاهو مجموعهای از اطلاعات و اسناد تازه درباره تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی ظرفیتهای هستهای و موشکی خود را به کاخ سفید ارائه خواهد کرد.
پیش از این نیز رئیس جدید موساد در سفری محرمانه با رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) درباره آخرین ارزیابیهای اطلاعاتی پیرامون ایران گفتوگو کرده بود.
در روزهای اخیر برخی مقامهای امنیتی اسرائیل مدعی شدهاند که ارزیابیهای اطلاعاتی این کشور نشان میدهد رهبر جمهوری اسلامی از تسریع روند دستیابی ایران به توانمندی هستهای حمایت میکند؛ ادعایی که اسرائیل تلاش دارد آن را به عنوان مبنایی برای تشدید فشارهای آمریکا علیه تهران مطرح کند.
تلآویو به دنبال تغییر رویکرد واشینگتن
به نوشته شبکه ۱۲ اسرائیل، هدف اصلی نتانیاهو از این سفر متقاعد کردن دولت ترامپ به اتخاذ سیاستی سختگیرانهتر در قبال جمهوری اسلامی است.
پس از افزایش تنشها در خلیج فارس و حملات آمریکا به مواضع ایران، بسیاری از مقامهای اسرائیلی از این وضعیت استقبال کردهاند؛ وضعیتی که در آن آمریکا مستقیماً با ایران درگیر شده اما اسرائیل هزینههای نظامی کمتری پرداخت میکند.
بتسالئل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، نیز این شرایط را «سناریوی مطلوب» برای تلآویو توصیف کرده و گفته بود بهترین وضعیت آن است که آمریکا به ایران ضربه بزند، بدون آنکه اسرائیل مستقیماً وارد جنگ شود.
اسرائیل جنگ بزرگتر را اجتنابناپذیر میداند
همزمان بسیاری از تحلیلگران و مقامهای امنیتی اسرائیل معتقدند بحران میان تهران و واشینگتن با حملات محدود پایان نخواهد یافت و احتمال وقوع یک رویارویی گسترده همچنان بسیار بالاست.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که تلآویو از برنامهریزی آمریکا برای حملهای گسترده به ایران در روزهای گذشته اطلاع داشته، اما تصمیم ترامپ برای تعویق عملیات و دادن فرصت دوباره به مسیر دیپلماسی، اسرائیل را در وضعیت انتظار قرار داده است. با این حال، ارتش اسرائیل همچنان در آمادهباش کامل قرار دارد.
اختلاف بر سر راهبرد نهایی علیه جمهوری اسلامی
بر اساس گزارش روزنامه یدیعوت آحرونوت، نتانیاهو در دیدار با ترامپ تلاش خواهد کرد از برنامه نهایی کاخ سفید درباره ایران آگاه شود؛ زیرا از نگاه تلآویو، حملات محدود و مقطعی نمیتواند جمهوری اسلامی را وادار به عقبنشینی کند.
در محافل امنیتی اسرائیل حتی دیدگاههایی مطرح شده که راهبرد مؤثر را نه صرفاً حمله به تأسیسات نظامی و هستهای، بلکه هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی، اقتصادی و صنعتی ایران میدانند؛ اقدامی که به اعتقاد آنان میتواند توان بازسازی جمهوری اسلامی را برای سالها تضعیف کند.
سفری با اهداف امنیتی و سیاسی
این سفر علاوه بر ابعاد امنیتی، اهمیت سیاسی نیز برای نتانیاهو دارد. او در شرایطی راهی واشینگتن میشود که روابط شخصیاش با برخی مقامهای ارشد دولت آمریکا، از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در هفتههای اخیر با تنشهایی همراه بوده است.
در عین حال، تحلیلگران اسرائیلی معتقدند نخستوزیر این کشور امیدوار است نمایش نزدیکی با ترامپ، در آستانه فضای انتخاباتی، جایگاه سیاسی او را در داخل اسرائیل تقویت کند؛ هرچند موفقیت این هدف تا حد زیادی به نتیجه مذاکرات درباره پرونده ایران و تصمیمهای آینده واشینگتن بستگی خواهد داشت.