گرگوری برو، تحلیلگر ارشد مرکز تحقیقاتی «گروه اوراسیا» در آمریکا، معتقد است احتمال تشدید تنش میان تهران و واشینگتن پس از انتخابات میاندورهای ایالات متحده بیش از گذشته شده و نشانهها از آمادگی آمریکا و اسرائیل برای ورود به مرحله تازهای از رویارویی نظامی با جمهوری اسلامی حکایت دارد.
برو با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه گفت واشینگتن در حال تقویت حضور نظامی خود در منطقه و آمادهسازی مقدمات دور جدیدی از حملات احتمالی علیه ایران است. به گفته او، انتقال تجهیزات نظامی، استقرار سامانههای پدافند هوایی و ورود مهمات بیشتر به منطقه در جریان است و یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا نیز قرار است اواخر ماه نوامبر به منطقه برسد.
این تحلیلگر تأکید کرد که مجموعه این تحرکات نشان میدهد آمریکا و اسرائیل خود را برای احتمال تشدید درگیریها پس از انتخابات میاندورهای آماده میکنند.
به ارزیابی برو، مهمترین عامل سوق دادن واشینگتن به سمت گزینه نظامی، شکست مذاکرات و تداوم بنبست دیپلماتیک با تهران است. جمهوری اسلامی حاضر نشده است در چارچوب توافق احتمالی جدید یا احیای آتشبس پیشین، امتیازهای مورد درخواست آمریکا درباره برنامه هستهای خود را بپذیرد.
در مقابل، تهران خواهان بازگشت توافق اسلامآباد، ازسرگیری معافیتهای مربوط به تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی است. جمهوری اسلامی در ازای این خواستهها اعلام کرده که میتواند حملات به کشتیها در تنگه هرمز را متوقف کند و به مذاکرات هستهای بازگردد.
برو معتقد است اختلاف بر سر این مطالبات، چشمانداز دستیابی به توافق را تیره کرده و آمریکا برای خروج از بنبست کنونی، گزینه تشدید فشار نظامی را در دست بررسی دارد.
او همچنین هشدار داد که ادامه وضعیت فعلی برای آمریکا قابلقبول و پایدار نیست. با وجود تلاشهای واشینگتن برای تأمین امنیت مسیرهای کشتیرانی از طریق اسکورت نظامی، حملات ایران به کشتیها همچنان ادامه دارد، هزینه حملونقل دریایی افزایش یافته و قیمت نفت نیز در سطح بالایی باقی مانده است.
به گفته این تحلیلگر، آمریکا نگران است که ادامه این وضعیت در بلندمدت هزینههای اقتصادی و امنیتی بیشتری به همراه داشته باشد و فشارهای فعلی نیز نتواند بدون تغییر اساسی در معادلات، تهران را به عقبنشینی وادار کند.
در همین حال، تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از دور تازهای از درگیریها ادامه دارد. برو میگوید میانجیها فشار زیادی بر جمهوری اسلامی وارد میکنند تا درباره برنامه هستهای خود امتیازهایی بدهد و از تشدید بحران جلوگیری شود.
او نامه جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، به محسن رضایی را نیز باید در همین چارچوب ارزیابی کرد. به باور برو، ونس در این معادله نقش «پلیس خوب» را در کنار دونالد ترامپ ایفا میکند؛ در حالی که ترامپ با تهدیدهای نظامی و افزایش آمادگی نیروهای آمریکایی، نقش «پلیس بد» را بر عهده گرفته است.
به گفته او، هرچند نامه ونس لحنی ملایمتر داشته و پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات را مطرح کرده، اما همچنان بر ضرورت امتیازدهی ایران در پرونده هستهای تأکید کرده است؛ موضوعی که بعید به نظر میرسد جمهوری اسلامی بهآسانی آن را بپذیرد.
برو در جمعبندی ارزیابی خود میگوید تا زمانی که آمریکا از مطالبات هستهای خود عقبنشینی نکند یا جمهوری اسلامی حاضر به پذیرش امتیازهای مورد نظر واشینگتن نشود، دستیابی به توافق چندان محتمل نیست.
از نگاه این تحلیلگر، محتملترین سناریو پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، آغاز موج تازهای از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، پاسخ تلافیجویانه جمهوری اسلامی و ورود منطقه به مرحله جدیدی از تشدید درگیریهاست؛ سناریویی که ممکن است بدون هیچ راهحل دیپلماتیکی برای خروج از بحران دنبال شود.
