شماری از چهرههای فرهنگی و سیاسی آلمان در نامهای سرگشاده به رؤسای بنیاد فریدریش ناومان، از تصمیم این بنیاد برای اعطای «جایزه آزادی مردم ایران» به رضا پهلوی انتقاد کرده و خواستار تجدیدنظر در این تصمیم شدهاند.
این نامه به ابتکار یواخیم روکر، رئیس پیشین شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، تهیه شده و شماری از شخصیتهای فرهنگی آلمان آن را امضا کردهاند.
بنیاد فریدریش ناومان قرار است جایزه آزادی سال ۲۰۲۶ را در ماه نوامبر و طی مراسمی در کلیسای سنت پل فرانکفورت به مردم ایران اعطا کند. این بنیاد اعلام کرده است که این جایزه برای قدردانی از «شجاعت شمار بیشماری از افرادی» در نظر گرفته شده که در برابر دخالت در زندگی خصوصی، محدودیتها و سلب حق تصمیمگیری فردی مقاومت میکنند.
با این حال، امضاکنندگان نامه معتقدند انتخاب رضا پهلوی بهعنوان امین این جایزه با هدف اعلامشده آن تناقض دارد و میتواند به معنای اعطای نوعی «مشروعیت نمایندگی» به او تلقی شود.
در این نامه به اعتراضات دانشجویان آلمانی و ایرانی علیه سفر محمدرضا شاه پهلوی به برلین غربی در ژوئن ۱۹۶۷ نیز اشاره شده است. امضاکنندگان یادآوری کردهاند که در جریان این اعتراضات، مأموران ساواک، سازمان اطلاعات و امنیت حکومت شاه، با باتوم به معترضان حمله کردند.
به اعتقاد امضاکنندگان، اعطای جایزهای با عنوان آزادی به «پسر و وارث سیاسی شاه سابق» از این منظر پرسشبرانگیز است؛ بهویژه آنکه آنها مدعیاند رضا پهلوی در برخی اظهارات علنی خود از سرکوب سیاسی در دوران حکومت پدرش دفاع کرده است.
نامه همچنین نسبت به آنچه امضاکنندگان «بازگشت نمادهای ساواک به فضای عمومی آلمان» توصیف کردهاند، ابراز نگرانی کرده است.
بخش دیگری از انتقادها به حضور رضا پهلوی در کنفرانس مطبوعاتی فدرال آلمان در برلین در ماه آوریل مربوط میشود. بر اساس این نامه، او در جریان این نشست یکی از خبرنگاران را منتقد و حملهکننده به خود تلقی کرد. پس از آن، این روزنامهنگار که با روزنامه «تاگستسایتونگ» همکاری دارد، از سوی شماری از هواداران رضا پهلوی در شبکههای اجتماعی با توهین و تهدید مواجه شد.
امضاکنندگان در نهایت هشدار دادهاند که قرار دادن رضا پهلوی در جایگاه امین یا نماینده جایزه، میتواند هدف اصلی آن، یعنی تجلیل از شجاعت و مقاومت مردم ایران، را تحتالشعاع قرار دهد.
به این ترتیب، اختلاف بر سر این جایزه تنها به انتخاب یک چهره سیاسی محدود نمانده و به بحثی گستردهتر درباره نمایندگی مردم ایران، میراث سیاسی حکومت پهلوی و معیارهای اعطای جوایز حقوق بشری و آزادی در اروپا تبدیل شده است.
